Hoe zit een nummer in elkaar?
Hoe je het ook wendt of keert; muziek moet vloeien. Vanaf de eerste noot tot de allerlaatste uitklank moet het je kunnen meeslepen. De twee hoofdonderdelen die dit kunnen zijn je structuur en je spanningsboog.
Je structuur is de organisatie van de track: Wat is de volgorde van dit nummer? Hoeveel coupletten, refreinen, prechorussen en bridges zijn er? Hoeveel maten is elk onderdeel? Is er een lange intro en outro?
Het tweede dat je wilt maken is de spanningsboog: De op- en afbouw van intensiteit doorheen de track. Hoe vloeit deze track qua spanning? Wordt je helemaal in een verhaal meegetrokken vanaf de eerste noot? Of is het rustiger. Voelt het vanaf de intro al alsof de track aan het opbouwen is richting de drop, zoals bij veel EDM? Of blijft de intensiteit een beetje kabbelen zoals bij indie-pop? Misschien is de intensiteit wel constant hoog zoals bij een metal track. Er is veel variatie, en het arrangement bepaalt al voor een groot deel hoeveel spanning er op en afbouwt in je track. In andere woorden: Hoe meer er gebeurt, hoe intenser het voelt.
Dat brengt ons dan ook bij het derde onderdeel: Het arrangement van de track: Het arrangement is welk instrument wat speelt binnen de structuur. Nu je weet hoe de track opbouwt, kun je beter gaan horen hoe dat nou komt: Wie en wat zijn er verantwoordelijk voor dat gevoel van vloeiendheid?
Laten we er eens dieper op inzoomen.
Structuur - Welke Onderdelen heeft een Nummer>
De meeste muziek heeft een vergelijkbare structuur, en binnen genres lijken ze ook erg op elkaar. De belangrijkste termen die je gaat tegenkomen, maar die vrijwel hetzelfde betekenen zijn:
Intro & Outro
Het begin en het einde van de muziek. Meestal niet heel lang, 8 of 16 maten, maar bij EDM wordt dit soms wel een minuut lang gemaakt zodat het voor dj's makkelijker over te mixen is. Dat noem je een DJ-intro. Sommige EDM tracks hebben daarom op Spotify twee versies: Een radioversie van 2 á 3 minuten, en een extended mix van 5 á 7 minuten. Vaak hetzelfde, maar met een veel langere intro en outro.
Couplet/Verse/Breakdown
Het eerste wat je hoort na de intro. Het is bijna altijd laag in energie, en het komt bijna altijd twee of drie keer terug in het nummer.
Pre-refrein/Pre-chorus/Build-up
Een moment dat vóór het refrein komt, en hier sterk naartoe werkt. Het is een moment waarin de energie in een stijgende lijn toeneemt, en je het gevoel hebt dat je ergens naartoe aan het werken bent. In EDM vaak gepaard met veel risers en drumrolls.
Refrein/Chorus/Drop/Hook
Hét hoogtepunt van een track. Hier wordt in bijna alle muziek naartoe gewerkt. Dit is het moment waarop de zaal gaat springen, waarop je luidkeels meezingt in de auto, waarop de bass dropt en alles trilt. Het komt, net als het couplet, ook vaak twee of drie keer terug. Het verschil met de andere onderdelen is dat het refrein iedere keer bijna identiek is, terwijl een couplet al gauw andere instrumenten en tekst zal hebben.
Bridge
Een moment van verandering, vaak tussen de tweede drop en de derde drop. Niet ieder nummer is lang genoeg om een bridge te hebben, maar als er een bridge is, is het vaak nieuw muzikaal materiaal, een nieuwe emotie, een nieuwe twist in het verhaal, een nieuwe tekst, etc.
Voorbeelden Van Structuren
EDM
EDM is snel en climax-gefocust. De track werkt bijna altijd richting de drop, waarbij de drop het meest intense moment is.
Intro — Verse 1 - Buildup - Drop — Verse 2 - Buildup - Drop — Outro
Lengte van secties: 16 maten
Hiphop
Hiphop gaat meer om de tekst, dus de track blijft ook meer liggen qua intensiteit. Het is niet zo belangrijk dat er groot wordt op- en afgebouwd, dus zie je ook niet vaak een pre-chorus. Het is natuurlijk wel belangrijk dat er veel variatie in zit zodat de track spannend blijft om te luisteren.
Intro— Verse 1 - Hook — Verse 2 - Hook — Verse 3 - Hook — Outro
lengte van secties: 8 á 16 maten
Sommige hiphop begint juist met de hook, waardoor er drie hooks en twee verses zijn. Hierdoor wordt het iets catchier en meezingbaar.
Pop/Rock/R&B
Deze genres zitten ertussenin. De spanning blijft veel meer liggen tijdens de coupletten, en bouwt daarna snel op naar het refrein toe. Ook zijn deze genres vaak langer en complexer. Er is een bridge, er zijn dubbele refreinen aan het einde, en soms zelfs nog tussenstukjes tussen chorus 1 en verse 2.
Intro — Verse 1 - Pre-chorus - Chorus 1 — Verse 2 - Pre-chorus - Chorus 2 — Bridge - Chorus 3 - Chorus 3
engte van secties: 8 á 16 maten
Voorbeelden: Beyonce - Halo, Rihanna - Umbrella, Staind - Fill Me Up
Hoe maak je een spanningsboog in je track?
De spanningsboog van een nummer is essentieel voor een goede track. Er moet iets gebeuren, er moet een verwachting zijn. De manieren om spanning op te bouwen zijn vrij simpel, maar omdat je ze in een nummer op veel verschillende manieren toepast, zijn ze belangrijk om allemaal te weten:
Meer instrumenten/vocals toevoegen
Instrumenten en geluiden weghalen
Harder/intenser spelen
Andere, meer intense geluiden gebruiken (ride i.p.v. de hihat, lead synth i.p.v. een pad etc.)
Het tempo versnellen
De volgorde van akkoorden veranderen
Variëren met lange en korte noten.
Je kan alles in één keer toepassen voor een grote sprong in intensiteit, maar je kan ook langzaamaan harder gaan spelen, meer geluiden toevoegen, etc., voor een subtiele opbouw in intensiteit.
Spanningsbogen maken is als het kruiden van je eten. Het is belangrijk vaak te 'proeven' door je track vaak even vanaf het begin aan te zetten, te luisteren, en je af te vragen: bouwt dit genoeg op? Kan ik nog meer doen? Heb ik al teveel weggegeven? Moet ik juist meer weghalen?
Wat doet het arrangement?
Arrangement gaat verder op de spanningsboog. Want wát kan dan harder? Wát speelt dan hoger en intenser? Wát varieert dan?
De grootste onderdelen die iedere track heeft zijn:
Drums
Ritme zoals percussie
Baslijn
Melodie of Lead
Akkoorden
De vraag is dan natuurlijk, welke instrumenten spelen deze vijf onderdelen? En hoe spelen ze dit? Spelen ze heel hard of juist heel zacht en rustig? En verandert dit ook door het nummer heen? En zijn er dan ook kleine geluidjes en FX die er maar een paar keer zijn maar wel belangrijk zijn voor de opbouw van het nummer, zoals risers of crashes, of kleine ad libs in de vocals?
bijvoorbeeld: Je akkoorden kun je laten spelen in een piano, maar ook in je pads, maar ook in gitaren, maar ook met achtergrondvocals of een vocoder, maar ook in iedere combinatie van die opties! In je arrangement kun je alles met elkaar combineren om te horen:
Hoeveel energie geeft dit aan de track?
Kan ik verschillende combinaties achter elkaar zetten om langzaam op te bouwen door de track heen?