Hoe werkt een patchbay?

De Control Room & Signaal Verloop

Patchbay

De line level signalen zou je, omdat ze al voorversterkt zijn, direct kunnen opnemen. Die kun je in principe dus direct in een A/D convertor (of de line in van je geluidskaart) prikken. Vaker wil je echter toch nog zelf het volume instellen en misschien wel belangrijker; kleur aan het signaal geven met een pre-amp net als bij de microfoon signalen.

Daarom gaan meestal zowel de mic -als line level signalen eerst naar de pre-amps in de Control Room. Om de juiste pre-amp te kunnen kiezen is een patchbay noodzakelijk.

Patchbay van de voorkant

Patchbay aan de achterkant

De multikabel uit de live room komt uit op deze patchbay. Dit kun je het beste vergelijken met een kleine telefooncentrale; er komt een kick drum binnen op kanaal 2; deze verbindt de technicus door met pre-amp 5 waar het signaal voorvesterkt en eventueel gekleurd wordt. Waarom pre-amp 5? Omdat die het mooist of het vetst klinkt!

Op papier is zo'n patchbay nauwelijks uit te leggen aan iemand die er nog nooit één gebruikt of aangesloten heeft. Ze zijn ook in iedere studio weer anders. Kom je in een studio te werken dan wordt het daar al heel snel duidelijk.

Pre-amp / Voorversterker

De pre-amp versterkt het signaal voor zodat het goed opgenomen kan worden. Het is dus eigenlijk alleen een Gain-apparaatje. Toch hebben ze allemaal een iets ander geluid en is het aan de technicus om de juiste voorversterker te kiezen. De pre-amp zorgt ook voor de phantom power welke nodig is voor condensator microfoons. Soms kun je ook de phase van het signaal omkeren en beschikt de pre-amp over een hi-pass filter. Ga voor meer info over de pre-amps naar de betreffende pagina.

Pre-amps bij Sound Vision Studio's

Opnemen met of zonder bewerking?

Je kunt ervoor kiezen om met EQ en dynamics op te nemen. Als je zeker weet hoe je de klank wilt hebben dan is dat helemaal goed natuurlijk. Het kan ook zijn dat er weinig tijd en budget is en je gewoon zo snel mogelijk alles zo goed mogelijk wilt hebben.

In dit geval zou je na de pre-amp al EQ en compressie toe gaan passen. Vanuit de pre-amps gaan de signalen dan weer naar een patchbay. Vanaf daar kies je dan naar welk randapparaat het signaal moet gaan om de juiste klank te krijgen. De output van het laatste randapparaat moet vervolgens (weer via een patchbay) naar de juiste input van de A/D convertor.

Mixing console (mengpaneel)?

Mengpanelen beschikken normaal gesproken ook over pre-amps. Het kan dus ook zijn dat de signalen uit de live room direct de mengtafel in gaan. Op de mengtafel bepaal je dan de gain en zet je de phantom power eventueel aan. Op de mengtafel kun je dan eventueel ook EQ en dynamics toepassen nog VOOR je het signaal opneemt. Deze aanpassingen worden dan dus ook opgenomen.

Tegenwoordig hebben niet alle studio's meer een analoge mengtafel. Dit heeft deels met de kosten te maken, maar ook met de ruimte die zo'n ding inneemt, en de eventuele beperkingen die er kunnen zijn; je wilt bijvoorbeeld niet vastzitten aan de specifieke klank van een mengtafel, of je wilt flexibeler kunnen routen.

A/D Convertor & Tape

Het voorversterkte en eventueel bewerkte signaal is nog analoog; we zouden het nu op tape kunnen opnemen.

Willen we de muziek echter digitaal opnemen dan moet het signaal omgezet worden naar een digitaal (gemeten/gesampled) signaal. Dit doet de A/D convertor; deze converteert het signaal van analoog naar digitaal zodat het op de harde schijf van de computer opgenomen kan worden.

Als je heel snel en flexibel wilt kunnen werken dan heb je VEEL inputs en outputs nodig. Je ziet hier een deel van de Digidesign en Apogee convertors van Sound Vision Studio's met daaronder de computers (één voor backup als de ander ermee stopt).

Multitrack tape machines bij Sound Vision

AD/DA Converters

DAW

Nu worden alle signalen los van elkaar als multitrack opgenomen. In de DAW kun je plugins gebruiken om alvast een idee te krijgen van hoe je mix gaat klinken of om de muzikanten beter te laten performen. Een galpje op de vocal of een mooie delay op de gitaar help al snel een hoop.

Latency

Als je dit met plugins doet dan is een groot probleem echter de latency (vertraging) die op kan treden door de processing van je computer. Het rekenwerk kost even tijd; het signaal is daardoor wat langer onderweg en daardoor kan het zijn dat de muzikanten zichzelf te laat weer terughoren over de hoofdtelefoons! En goed spelen terwijl je jezelf iets te laat hoort is lastig....

Nu zijn de computers van nu natuurlijk erg snel en kun je de buffer size die de lengte van de latency bepaalt behoorlijk kort zetten. Bij grote projecten echter vaak toch niet kort genoeg. Een oplossing is dan misschien om alles tijdelijk om te zetten naar audio wat minder geheugen/processing kost, je opname te doen, en dan de nieuwe tracks weer kopieren naar het oorspronkelijke project...Maar ideaal is dit niet.

DSP chips op je geluidskaart/interface

De oplossing die veel fabrikanten tegenwoordig bieden is het gebruik van processors op de geluidskaart die het opnameproces "beheren". Het binnenkomende signaal wordt er direct ("zonder" vertraging weer uitgestuurd, eventueel met effecten die op deze DSP processor draaien. De processor van je computer wordt daarmee behoorlijk ontlast en dit maakt het digitaal opnemen van grote projecten mogelijk.

Dit is dan ook de rede dat je in grotere studio's meestal Protools (van Avid) systemen ziet. De convertors die je hierboven op de foto ziet zijn aangesloten op DSP-kaarten in de computer.

Hier zie je een Protools DSP kaart. Ook Universal Audio heeft een DSP oplossing, maar alleen om plugins op de draaien. Die zie je links boven op de foto.

Monitor mix

Je wilt uiteraard horen wat je aan het opnemen bent! Het is normaal gesproken mogelijk om naar de muziek te luisteren voor alle signalen je DAW ingaan. Je luistert dan naar het live signaal. Echter hoor je dan niet wat je aan het opnemen bent en als je plugins gebruikt dan hoor je die ook niet. Vandaar dat we tijdens het opnemen normaal gesproken naar de signalen luisteren die UIT je DAW komen oftwel het signaal dat opgenomen is. Bij de soundcheck is het soms handig of noodzakelijk om naar het binnenkomende signaal te luisteren; hier later meer over.

De mix waar de technicus naar luistert heet de monitor mix. Dit is de optelsom van alle losse sporen die naar de monitoren gestuurd wordt. Dit kan direct vanuit de DAW, net zoals je dit thuis doet, maar het kan ook zijn dat er een mengpaneel of summing mixer tussen zit. In dat geval gaan alle sporen eerst los van elkaar uit je DAW, via de interface (D/A convertor) naar de mengtafel of summing mixer. Deze tellen het vervolgens analoog bij elkaar op (wat beter kan klinken). Van daar uit gaat het signaal naar de monitoren.

Om je volume makkelijk te regelen en om eventueel tussen meerdere sets monitoren te kunnen switchen kan het handig zijn om een monitor controller tussen je interface en monitoren te zetten.

Vergeet niet dat dit kleine kastje voor een groot deel de kwaliteit van je afluistering bepaalt! Het zou dus zo transparant mogelijk moeten zijn, zodat het niets toevoegt of weglaat uit je mix.

Headphone Mix

De muzikanten staan in een andere ruimte dan jij en kunnen dus niet met jou meeluisteren over dezelfde monitoren. Sterker nog; omdat je de muzikanten met microfoons opneemt kunnen we helemaal geen speakers in die ruimte plaatsen! De muzikanten kunnen alleen via hoofdtelefoons wat ze spelen terughoren.

De technicus moet dus naast de mix waar hij naar luistert ook een mix naar de muzikanten sturen. Echter is één mix vaak niet genoeg; de drummer wil waarschijnlijk iets anders horen dan de gitarist. Hij zit immers achter een drumstel dat een hoop herrie maakt en hoort alles daardoor heel anders dan de gitarist.

Het zou dus eigenlijk het mooist zijn als iedere muzikant een eigen mix tot zijn beschikking heeft. Gelukkig zijn hier oplossingen voor, al vind je die niet in iedere studio terug, meestal vanwege de kosten.

Wat we willen is dat iedere muzikant zijn eigen mix kan maken. We sturen daarvoor de verschillende instrumenten of instrument groepen vanuit de DAW naar een kleine mixer die bij de muzikant staat. Vanaf daar kan hij de volumes zelf instellen.

Hier zie je een voorbeeld van een dergelijk systeem. Links boven op de foto zie je het distributiesysteem waarop de signalen binnenkomen en verstuurd worden naar de personal monitor kastjes de bij de muzikanten staan. Dit systeem is van Aviom. Andere voorbeelden zijn de systemen van Ear en Behringer.