Welke soorten studio monitors zijn er?
Als je muziek maakt, wil je goed kunnen horen wat je doet. Dan wordt je muziek ook beter! Voor muziekproductie gebruiken we daarom twee manieren van afluisteren: Studio monitoren en studio koptelefoons.
Dit zijn speciale speakers en koptelefoons die het geluid zo eerlijk mogelijk afspelen. Ze laten horen wat er écht in je mix zit, zonder extra bas of een mooi helder laagje toe te voegen. Dat is handig bij het mixen en masteren, omdat je zo precíes hoort wat er goed zit, en vooral ook wat niet.
De meeste normale geluidssystemen vervormen het geluid namelijk. Je oortjes, je koptelefoon, de speakers thuis, het geluid in je auto: Al deze systemen vervormen je audio op een manier die het veel lekkerder laat klinken. Vaak wordt de bas luider gemaakt, worden er hoge tonen geboost, en vallen 'schelle' slis-tonen wat weg. Sommige systemen voegen zelfs extra tonen toe die er helemaal niet zijn. Op deze manier klinkt muziek altijd lekker. Dit is voor jou als consument heel fijn, omdat alles daarom beter klinkt. Maar wanneer je muziek maakt wil je juist goed horen wat er goed en fout is.
Je afluistering is dus super belangrijk. Maar er spelen meer zaken mee: Waar luistert je publiek naar de muziek? Wil je alleen maar mixen, of neem je ook op? En hoe goed is je akoestiek? Lees hieronder alles wat je moet weten om goed te kunnen kiezen.
De bouw van monitoren
Woofer
De woofer geeft de lagere tonen weer. Bij een twee-weg monitor zoals hierboven geeft de woofer ook een deel van de mid frequenties weer, bijvoorbeeld tot zo'n 2000Hz. Ook de woofer kan van allerlei materialen gemaakt zijn. Over het algemeen geldt dat hoe groter de woofer is, hoe meer laag deze kan weergeven, omdat hij meer lucht verplaatst.
Tweeter
Boven de woofer zie je de tweeter. Deze geeft de hogere frequenties weer.
Cabinet
De elektronica van de monitor zit in de behuizing of cabinet. Het cabinet kan van allerlei materialen gemaakt zijn: van plastic tot beton. Soms is het doel dat het cabinet mee resoneert en bijdraagt aan het karakter, en soms moet het cabinet juist helemaal stil zijn.
Meer-weg speakers
Soms hebben monitoren 3 of meer speakers. Bij een drie-weg is er een extra mid-range speaker.
Crossover
Om de juiste frequenties naar de juiste speaker te sturen gebruikt men cross-overs; deze splitsen de frequentiegebieden tussen de verschillende maten speakers van een monitor. Zo'n cross-over is nog niet zo makkelijk te maken; de overgang tussen twee gebieden wil je immers niet horen. Een cross-over maakt om dit te bereiken een "fade-out" op de ene frequentieband, en een fade-in op de andere zoals hieronder weergegeven.
Er is dus een overlappingsgebied waarbij de frequenties bij elkaar optellen.
Actief & Passief
De speakers van een monitor hebben veasterking nodig om geluid af te kunnen spelen. Actieve monitors hebben dit ingebouwd, en kun je rechtstreeks aansluiten op je interface. Passieve monitors hebben dit niet, en hebben nog een extra versterker nodig om stroom te leveren. Qua klank maakt het minimaal tot geen verschil.
Near, Mid, Far
Near-field monitoren
Dit zijn kleine speakers die dicht bij je staan. Ze zijn er in allerlei formaten, en zijn ideaal voor thuis of in kleine studio's. Zet ze in een driehoek met je hoofd, en plaats ze op oorhoogte. (ongeveer 1 á 1,5 meter tussen de speakers, en 1 á 1,5 meter tussen de speakers en jijzelf).
Zet ze altijd op standaarden en niet op je bureau. Je bureau trilt namelijk mee, en dit geeft onnodig extra geluid. Let op: Door hun formaat hoor je vaak minder laag, dus sommige modellen hebben een subwoofer (nodig).
Midfield monitors
Groter en krachtiger dan nearfields. Ze hebben vaak drie of vier speakers, en zijn geschikt voor grotere ruimtes. Denk aan 25-40m2. Ze kunnen daarom ook wat verder weg staan dan nearfields, en hebben gedetailleerder laag en een eerlijker frequentiespectrum. Meestal zit je ongeveer 2 meter van deze speakers vandaan.
Farfield monitors
Groot, luid, vol bereik. Deze vind je vooral in grote studioruimtes met goede akoestiek. Is groter dan beter? Niet altijd. Deze speakers zijn ontzettend gedetailleerd, maar omdat ze zo krachtig zijn kan het ook vermoeiend zijn om op te luisteren. En als je oren moe worden, hoor je weer minder detail.
Yamaha NS-10 Monitors (nearfield)
Focal SM9 Monitors (near/midfield)
EVE Audio SC408 Monitors (midfield)
