Het complete stap-voor-stap plan om vocals op te nemen
Hier is je checklist met álles wat je moet doen om op te nemen. Ook zijn er tips, en do's & don'ts. Als je een opfrisser nodig hebt over microfoons, lees dan gerust het kopje "Alles over - Microfoons" eens terug bij de les "Studio Setup".
Eerst gaan we kijken naar de technische kant: De daw settings, hoe je een project opzet, en hoe je je microfoon in moet stellen. Daarna kijken we naar de sessie zelf: Wat is de basis opnametechniek, en hoe ziet een studiesessie eruit: Hoe zorg je voor de beste sfeer en communicatie?
De Technische kant
1. DAW Settings
Een vocalist wil zichzelf terug kunnen horen, en dit doe je door de latency zo laag mogelijk te maken. Anders hoort de vocalist een echo, en dat is vervelend. Tijdens het opnemen stel je je DAW zo in:
Zet de buffersize zo laag mogelijk
Ongebruikte plugins uitzetten, anders geven ze latency
Zet 'Low Latency Mode' aan
Zet 'Vocal Comping Mode' aan. Dit zorgt ervoor dat alle opnames onder elkaar in een mapje komen.
Geef je audiosporen meteen namen en kleuren, zodat je tijdens een sessie nooit vergeet welke takes goed waren.
Kan de vocalist zichzelf goed terughoren? Is het volume oke? Willen ze misschien al galm/delay/etc.?
Wanneer je realtime plugins gebruikt voor de vocalist, kies dan plugins die geen latency veroorzaken. Mits je Low Latency Mode hebt, gaan ze automatisch uit als dit het geval is.
2. Track Importeren
Vocals opnemen kun je op twee manieren doen: In hetzelfde project waarin je je productie bouwt, of in een apart project dat. In één project werken is gebruikelijker, maar kan snel een pure chaos worden. Werk daarom ook goed met namen, kleuren, en track folders.
Exporteer je nummer ZONDER vocals, en importeer het in een nieuw project.
Zorg dat er -10 á -6db headroom is.
Stel je BPM in zodat de vocalist een metronoom heeft, en je delays en shapers het juiste tempo hebben.
Maak alvast sporen voor: Instrumental, Lead, Backing Vocals, en Ad Libs.
De sporen moeten mono zijn (zolang je met één microfoon opneemt).
Geef de sporen de juiste namen, en verschillende kleuren voor het overzicht.
3. Microfoon opzetten & Aansluiten
Je microfoon opzetten en aansluiten hangt vooral af van de soort microfoon, de toepassing, de vocalist, en de ruimte. Daarom zijn hier een paar vragen die je helpen bepalen wat voor jouw werkt:
Is de microfoon aangesloten?
Staat de microfoon op de juiste hoogte? (Op mondhoogte, en op de mond gericht voor vocals)
Staat de microfoon op de juist plek in je ruimte?
Wat voor soort microfoon heb je? Condensator, dynamisch, tube, of ribbon?
Heb je daarvoor ook 'phantom power' nodig (condensator), en staat deze aan (48v knop)?
Gebruik je een recording chain? Zo ja, wil je dit digitaal doen of met een hardware pre-amp?
Dan gaan we naar de opname-instellingen van de microfoon:
Om de interface/pre-amp gain in te stellen laat je je vocalist het luidste geluid zingen dat ze die track denken te gaan maken (meestal tijdens een refrein.) Wanneer ze dit doen, stel je de gain zó in dat het signaal nog een paar dB headroom heeft. Clipt het nu al? Dan gain je teveel. Dit doe je zodat de vocalist altijd de ruimte heeft om ongecontroleerd en met veel passie eens goed uit te halen, zonder dat de opname verprutst.
Ook in je DAW mag het niet clippen. Een vuistregel is -3 á 9 dB headroom houden.
Gebruik altijd een dichte koptelefoon voor opnames, en nooit open koptelefoons; die hoor je terug op de opname als feedback.
Wil je ook meeluisteren en zit je in dezelfde ruimte? Gebruik dan ook altijd een dichte koptelefoon
Bijna altijd is een dode, droge ruimte ideaal voor vocals, maar soms kan het mooi zijn om de ruimte ook op te nemen, zoals bij akoestische muziek. Kies er dan voor om meer afstand te houden.
De sessie begint
Mic- en zangpositie
Een microfoon beweegt niet. Dit is goed, want verschillende bewegingen en afstanden hebben verschillende klanken. Dat betekent dat jij en de vocalist alle bewegingen moeten maken om de klankkleur goed te krijgen.
Twee vuisten afstand van de microfoon is een mooi positie die voor bijna iedereen werkt, dat is ongeveer 20cm.
Dichterbij, en je krijgt meer proximity effect: Hoe dichter bij de microfoon je opneemt, hoe meer laag je hoort. Dichterbij de microfoon wordt de opname dus ook intiemer, warmer, gedetailleerder. Heel direct en heel vol. Maar ook alle smakjes, klikjes, en de meest subtiele bewegingen van je hoofd zijn ineens terug te horen als volumeschommeling. Hoe dichterbij, hoe technischer dus.
Verder weg voelt iets natuurlijk. Ga je voor een grote, krachtige vocal, zoals voor EDM, Pop, Metal of Hardstyle? Ga dan voor 20-30cm.
Zingt de vocalist naar beneden, dan krijg je meer low end.
Zingt de vocalist naar boven, dan krijg je iets meer top end
Hoor je de 's' en 't' te luid? Richt de microfoon dan vanuit een lichte hoek op de mond.
De Studio Sfeer
Je werkt met iemand samen, en een sessie duurt vaak een paar uur. Met elkaar overleggen en praten over elkaars verwachtingen gaat de sfeer en de kwaliteit van je opnames enorm helpen.
Neem je nummer door met de vocalist om een idee te krijgen voor de stijl en emotie van de muziek
Vraag de vocalist hoe ze graag werken, en of ze voorkeuren hebben. (Willen ze graag zittend of staand opnemen, willen ze graag reverb en compressie op de koptelefoons, etc.)
De vibe van een sessie is professioneel maar ontspannen. Nogmaals, een vocalist heeft vaak een eigen proces qua schrijven en opnemen, en jij misschien ook, dus overleg en stem lekker op elkaar af.
Een stem is een instrument dat rust en water nodig heeft. Neem regelmatig pauze, drink genoeg water (doe je dit niet, dan wens ik je sterkte met alle smakjes editen), of loop even een blokje om.
Niet iedereen kan in één keer door-recorden. Zorg dat de sfeer ontspannen en goed is, zodat de vocalist zicch vrij voelt even een stapje terug te doen, pauze te houden, of even wat te drinken.
Sessies duren nou eenmaal een paar uur, en uitproberen hoort er bij. Neem hier lekker de tijd voor als je het beste resultaat wilt. Je haasten of de vocalist opjagen gaat héél snel ten koste van de opnames.