Hoe zorg je ervoor dat je akoestiek (klank van de ruimte) optimaal is?

Je kent het misschien al wel: je hebt een nummer gemaakt of gemixt en deze klinkt in jouw studio of over je koptelefoon helemaal top. Vervolgens luister je het terug in een andere ruimte of je auto en het klinkt helemaal @#$*&!!!

Hoe kan dat?! Heel vaak ligt dit niet zozeer aan de kwaliteit van je monitoren of interface, maar aan de invloed van je studio ruimte op het geluid. Je hoort namelijk niet alleen het geluid dat direct uit je monitoren komt; de reflecties en staande golven (hierover later meer) in de ruimte tellen bij het geluid op dat uit je monitoren komt. Dit zorgt voor erg grote verschillen in je sound; frequenties kunnen tot wel 15dB harder of zachter klinken! Tijdens het mixen hou je daar rekening mee, maar als je vervolgens in een andere ruimte gaat luisteren dan klopt er niets meer van; die ruimte voegt weer een andere sound toe aan je geluid.

Het doel van een goede productie studio is daarom dat je zo nauwkeurig mogelijk hoort wat je aan het doen bent. Je wilt erop kunnen vertrouwen dat als je iets hebt gemaakt; het elders ook gewoon goed klinkt.

Misverstanden

Maak de ruimte helemaal “dood”.

Je zou dus kunnen denken dat zo’n ruimte helemaal “dood” moet zijn: alle reflecties weg en je hebt geen problemen meer. Dat klopt op zich, maar zo’n ruimte zou heel erg onaangenaam en onnatuurlijk zijn om in te werken; in een helemaal dode ruimte (anechoic chamber) ga je op een gegeven moment zelf het bloed dat door je lichaam stroomt horen! Je wilt dus een beetje een tussenweg: een goede akoestiek zonder dat je helemaal paranoia wordt.

Eierdozen?

eierdozen.png

Misschien heb je het weleens gezien: een studio met eierdozen op de muur of van die dunne gamma absorptie matjes om de akoestiek goed te maken.

DIT HELPT HELEMAAL NIETS! Nou ja, als je wilt dat je opname als eierdoos klinkt dan mag het natuurlijk.

Idem voor dunne absorptie matjes: deze absorberen echt alleen maar het top-hoog en de rest niet: je houdt dan alleen maar een doffere klank over.

Oplossingen

Wat je wilt is het hele audiospectrum zo gelijkmatig mogelijk absorberen. Het audiospectrum gaat van 20Hz tot 20.000 Hz (van laag naar hoog). Even voor de beeldvorming:

Een golf van 40 Hz is letterlijk 8,5 meter lang. Een hogere golf van 4000 Hz maar 8,5 cm. Welke denk je dat makkelijker is om te absorberen? Hoge tonen: die hebben een stuk minder energie dus die zijn een stuk makkelijker om onder controle te houden.

Reflecties

Om hoge reflecties weg te halen zijn absorptiematjes van 4 tot 10 cm dik helemaal prima. Hier kan je op zich van die Auralex panelen voor gebruiken. Hetzelfde spul voor een fractie van de prijs ook gewoon HIER verkocht!

Ben je een heel klein beetje handig (of ken je een handig iemand) dan is het veel beter en goedkoper om zelf wat panelen (gewoon met rock -of glaswol) te maken.

Basstraps

Passief

Veel lastiger is het om de lage frequenties onder controle te houden. Een beetje natuurkunde vertelt ons dat je de kwart van de golflengte aan absorptie nodig hebt om die golf te absorberen. Dat wil zeggen dat je voor de golf van 40Hz 8,5:2=4,25 meter dik absorptie nodig hebt…??? Dat is in veel ruimtes natuurlijk niet haalbaar: je ruimte is waarschijnlijk niet eens 4 meter of je vrouw pikt het niet; die wil liever een inloopkast natuurlijk.

Een truc kan zijn om lucht tussen de lagen absorptie te laten; daardoor heb je een minder dik pakket nodig; maar dan nog.

Er zijn wel oplossingen, wees niet bang, maar bovenstaand geeft wel aan dat je met alleen Gamma matjes niet wegkomt…

Er zijn een aantal interessante oplossingen die ook voor thuis kunnen werken. Echt goedkoop wordt het echter nooit, maar goede basstraps gaan wel je hele leven mee.

Actief:

Dit zijn bass traps die zelf op de één of andere manier met bepaalde frequenties mee-resoneren en op die manier de energie absorberen of cancellen.

Een eenvoudige, maar redelijk prijzige oplossing is om het sub laag met subwoofers af te spelen, maar dan uit fase...Het laag wordt dan gecancelled. Je wilt dit natuurlijk niet op je luisterpositie doen, maar op de probleem-plekken in je kamer. HIER vind je een linkje naar de fabrikant van E-TRaps.

Andere opties zijn:

  • Helmholz resonators

  • Limp-mass bass traps

  • Panel resonators

Hier is een leuke link voor als je van plan bent zelf bass traps te gaan bouwen. 


Plaatsing

Bass traps zijn dus het belangrijkst om te gebruiken. Vaak absorberen ze ook de hogere frequenties. Zo niet, dan wil je dus een combinatie van bass traps en absorptie voor de hogere frequenties.

Bas bouwt het meest op in de hoeken van je kamer. Daarom is het verstandig om daar de traps te plaatsen. Met de rest van de absorptie wil je om mee te beginnen vooral de eerste (en hardste) reflecties absorberen. In de tekening hieronder zie je precies waar die vandaag komen, en dus ook waar je de absorptie kunt plaatsen.

Gof akoesteik.gif


De panelen voor de hogere frequenties zijn niet moeilijk om zelf te bouwen. Zie bijvoorbeeld deze afbeelding.



absoprptie paneel.jpg

Doe hier een leuk stofje om en klaar! (zorg wel dat het brandveilig (geimpregneerd) is als je het beroepsmatig gaat gebruiken. Hang de panelen een stukje van de muur; je verdubbelt dan bijna de werking.

Wil je liever kant en klare panelen? Een goede betaalbare optie is GIK acoustics.

Diffusion

Een tweede manier om staande golven te voorkomen en een ruimte aangenaam te laten klinken is door middel van diffusors.

diffusion.jpg

Een diffusor zorgt ervoor dat het geluid meer verspreid wordt waarbij de hoek van de weerkaatsing gebroken wordt:



diffusion gif.gif


Diffusors voorkomen op die manier problemen met staande golven, kam filtering door early reflections en je ruimte gaat er wat meer “open” door klinken.

Uiteindelijk is een combinatie van bass traps, absorptie en diffusie meestal dus de beste oplossing. Voor in je home studio is dat soms niet meteen haalbaar natuurlijk. Begin gewoon met wat basstraps: je zult zien dat dit al een hele hoop verschil maakt.

studio.jpg